Voor de beste ervaring schakelt u JavaScript in en gebruikt u een moderne browser!
Je gebruikt een niet-ondersteunde browser. Deze site kan er anders uitzien dan je verwacht.

Een internationaal team sterrenkundigen, waaronder Carsten Dominik van het Anton Pannekoek Instituut, heeft een superzwaar zwart gat waargenomen dat verscholen is in een ring van stof. Deze ontdekking past bij het idee dat de zogeheten actieve centra van sterrenstelsels veel meer op elkaar lijken dan uit waarnemingen blijkt, omdat de kijkhoek vanaf aarde voor vertekeningen zorgt. Het onderzoek werd gedaan met het mede in Nederland ontwikkelde MATISSE-instrument dat het infrarode licht van vier Europese Very Large Telescopes in Chili combineert.

Split image, showing a face-on galaxy left, and a zoomed-in, radio image of the galaxy on the right
Galaxy Messier 77 and close-up view of its active centre

MATISSE is de afkorting van Multi-AperTure mid-Infrared SpectroScopic Experiment. MATISSE koppelt niet alleen het licht van de VLT, maar analyseert het ook. MATISSE is speciaal gemaakt voor infraroodlicht met golfengten tussen 3 micrometer en 13 micrometer. Infraroodlicht ontstaat ook als iets warmte afgeeft. Daarom wordt MATISSE gekoeld tot min 241 graden Celsius, zodat het instrument de metingen niet stoort.

De Nederlandse Onderzoekschool voor Astronomie (NOVA) heeft alle lenzen en spiegels in het gekoelde deel van MATISSE gebouwd samen met de Nederlandse industrie. Nederland had ervaring opgedaan tijdens het ontwikkelen van de voorloper MIDI, die geen vier, maar twee telescopen kon koppelen.

Het hart waar de bundels van de vier VLT-telescopen samenkomen, bestaat uit twee aluminium dozen van bijna een meter groot. Deze dozen zijn tot de nok toe gevuld met honderden optische componenten, tientallen sensoren en tientallen kleine motortjes. De meeste componenten werken tot op de nanometer precies of zelfs nauwkeuriger. 

Publicatiedetails

Violeta Gámez Rosas et al, Thermal imaging of dust hiding the black hole in the Active Galaxy NGC 1068. In: Nature, 17 februari 2022.

Link naar het artikel